Νομαρχία Ηλείας Leader+

Πρωτεύουσα του Δήμου Φιγαλείας, κτισμένη αμφιθεατρικά σε κατάφυτους από ελιές λόφους σε υψόμετρο 420 μ. με όμορφη θέα προς το Ιόνιο πέλαγος. Απέχει 55 χλμ. από τον Πύργο και έχει 184 κατοίκους.

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

Μεταξύ του 1668 και του 1671 ο Τούρκος περιηγητής Εβλιγιά Τσελεμπή περιγράφει τη Ζούρτσα (παλαιά ονομασία της Ν.Φιγαλείας ) ως ένα φημισμένο σε ξένες χώρες θέρετρο του Μοριά που έσφυζε από ζωή, με άφθονα νερά, αμπέλια και περιβόλια και μεγάλο παζάρι όπου μαζευόταν πλήθος κόσμου. Αργότερα ο ίδιος ο Θ. Κολοκοτρώνης έλεγε «Πάτρα πόλις, Ζούρτσα χωριό» για να τονίσει τη σημασία της. Είναι γνωστό πως πολλές οικογένειες της Ζούρτσας συμμετείχαν στην Επανάσταση του '21. Η Ν. Φιγαλεία ήταν πατρίδα του Γιάννη Θιακού, των Βουδουραίων και των Πιπιλαίων. Κατά την κήρυξη της επανάστασης του '21 διέμεναν εκεί περίπου 40 τούρκικες οικογένειες που αναγκάστηκαν να φύγουν για το Φανάρι.
Πολλές φορές η Ζούρτσα αποτέλεσε καταφύγιο των κατοίκων πεδινών περιοχών (Κυπαρισσίας, Φιλιατρών κλπ). Το Σεπτέμβρη του 1825 η Ζούρτσα πυρπολήθηκε από τους Τουρκοαιγύπτιους του Ιμπραήμ. Και έγιναν εκεί αρκετές αιματηρές συγκρούσεις με πολλά θύματα. Γενικά πρόσφερε πολλές υπηρεσίες στην υπόθεση του απελευθερωτικού αγώνα.

ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΤΟ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ ΤΗΣ ΖΟΥΡΤΣΑΣ Βασιλική Κοιμήσεως Θεοτόκου Ν. Φιγαλείας. Βρίσκεται σε απόσταση 1 χλμ. ανατολικά του σημερινού χωριού της Ν. Φιγαλείας σε μια τοποθεσία σχετικά απομονωμένη. Όλη η περιοχή μνημονεύεται στα χρονικά του Δεσποτάτου ότι είχε παραχωρηθεί στο Μοναστήρι του Βροντοχίου στο Μυστρά, με ένα χρυσόβουλο του Ανδρόνικου Β’ Παλαιολόγου αμέσως μετά τη νίκη του κατά των Φράγκων το 1321. Χαρακτηριστικό στοιχείο που αποδεικνύει την παλαιότητα της μονής είναι η αβακωτή διακόσμηση. Πιθανά να ανήκε κάποτε σε κάποιο μοναστήρι αλλά αυτό δεν έχει αποδειχθεί. Ο ναός βρίσκεται σε μέτρια κατάσταση σύμφωνα με τους αρχαιολόγους-μελετητές και δεν έχει διατηρηθεί παρά το μισό ίσως από το αρχικό κτίσμα. Η αρχική τρίκλιτη με πεσσοστοιχίες βασιλική έχει σήμερα περιοριστεί στα δυο κλίτη με ένα νάρθηκα. Ο κεραμοπλαστικός διάκοσμος της μεσαίας από τις τρεις αψίδες παρουσιάζει ενδιαφέρον. Οι τρεις κόγχες του ιερού έχουν μεγάλες διαστάσεις (εσωτ. διάμετρος 3,24μ. και 1,64μ. αντιστοίχως) και μια κανονική διάταξη. Ο χώρος του ιερού προσδιορίζεται από τη μικρή υπερύψωσή του και από το ξύλινο εικονοστάσι ενώ είναι φανερό ότι η πλακόστρωση του δαπέδου έχει ανανεωθεί πρόσφατα. Τοιχογραφίες δεν διακρίνονται πουθενά μέσα στο ναό. Πιθανά να έχουν σκεπαστεί με τα κακοδιατηρημένα λευκά επιχρίσματα που καλύπτουν τους τοίχους. Η τοιχοποιία του αρχικού κτίσματος είναι επιμελημένη, έχει γίνει εξωτερικά με ακατέργαστους λίθους ή πολύ λίγους πελεκημένους και άφθονο κονίαμα που δεν επιτρέπει να φαίνονται καθαρά οι αρμοί. Πλίνθοι ανακατεύονται συχνά με τις πέτρες πάντοτε οριζοντίως. Αντίθετα, η τοιχοποιία των μεταγενέστερων τμημάτων δεν έχει πλίνθους κι οι πέτρες είναι πιο μικρές. Η κόγχη του ιερού διατηρείται σε καλή κατάσταση, είναι διευθετημένη με ιδιαίτερη φροντίδα και δεσπόζει σε αυτή το μεγάλο τρίβολο παράθυρο. Δεν είναι εύκολο να προσδιοριστεί η χρονολογία κτίσης του μοναστηριού. Από τυπολογικής και μορφολογικής άποψης, ο ναός διατηρεί πλήθος από στοιχεία της πρώιμης εποχής, κοινά σε μνημεία της πρώτης χιλιετίας και ειδικότερα του 10ου αιώνα. Έτσι κατά πάσα πιθανότητα η κατασκευή του τοποθετείται τα τελευταία 25 χρόνια πριν το 1000 μ.Χ. σύμφωνα με μελέτη του καθηγητή της Αρχαιολογίας Χ. Μπούρα που δημοσιεύτηκε το 1971 στα Cahiers Archeologigues.

Η ΒΡΥΣΗ «ΚΑΜΑΡΙ» που βρίσκεται δίπλα στο παλιό μοναστήρι της Ζούρτσας και η κατασκευή της πιθανολογείται την εποχή της Τουρκοκρατίας. Στο χωριό συναντά κανείς και άλλες βρύσες όπως την Κάτω Βρύση και την Πάνω Βρύση που συνδέονται με τοπικές παραδόσεις, τη βρύση του Μπίζου και σε μικρή απόσταση από αυτήν τη βρύση του Καραντώνη. Το χειμώνα μπορεί κανείς να δει πηγές ανατολικά στην έξοδο του χωριού με την ονομασία Μπούρα που πηγάζει απ' της Μηλιάς τον κάμπο που βρίσκεται σε απόσταση 2 περίπου χιλιομέτρων βόρεια του χωριού.

Ο ΕΝΤΥΠΩΣΙΑΚΟΣ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ και το ακόμη πιο εντυπωσιακό παλιό ρολόι της που αξίζει να το δείτε. Ο ναός είναι εξαιρετικής αρχιτεκτονικής και είναι αισθητή στο κτίσιμό του η τέχνη των περίφημων πετροκτιστάδων του 19ου αιώνα των Λαγκαδινών.

ΤΟ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙ0 ΝΕΑΣ ΦΙΓΑΛΕΙΑΣ, στολίδι του χωρίου που σχετικά πρόσφατα εγκαινιάστηκε. Αξίζει κανείς να το επισκεφθεί και να θαυμάσει μέσα από τα ποικίλα εκθέματα τις πλούσιες πτυχές της τοπικής λαϊκής παράδοσης. Στεγάζεται σε ένα ανακαινισμένο πέτρινο αρχοντικό του 1847, το Μπαλαφαρέϊκο. Στα μάτια του επισκέπτη αναβιώνει ο τρόπος ζωής περασμένων εποχών μέσα από τα εκθέματα που με πολύ μεράκι συγκεντρώθηκαν. Άξιο θαυμασμού είναι το χειροποίητο ξύλινο, ζωγραφιστό ταβάνι που αριστοτεχνικά τοποθετήθηκε και στολίζει το ταβάνι του μουσείου. Αποτοιχίστηκε από ένα άλλο αρχοντικό το Ζαριφέϊκο (μέσα του 19ου αιώνα). Αξιόλογα είναι και τα υπόλοιπα αντικείμενα καθημερινής χρήσης που εκτίθενται και ειδικά τα διάφορα γεωργικά εργαλεία που τείνουν να εξαφανιστούν με την ανάπτυξη της τεχνολογίας. Τέλος στο μουσείο υπάρχει και μια καμπάνα που κατασκευάστηκε στην εποχή του Όθωνα. Σίγουρα η ύπαρξη αυτού «του πλούσιου» μουσείου μαρτυρά την προσπάθεια των κατοίκων να διατηρήσουν ζωντανή την τοπική παράδοση. Πληροφορίες: Κέκη Μίνα τηλ. 2107775413

ΤΑ 25 ΠΕΡΙΠΟΥ ΓΡΑΦΙΚΑ ΕΞΩΚΚΛΗΣΙΑ της περιοχής. Μερικά από τα πιο χαρακτηριστικά είναι το εκκλησάκι του Αγ. Ονούφριου στην περιοχή Πρίνος που βρίσκεται μέσα σε σπήλαιο, το εκκλησάκι της Μεταμόρφωσης Σωτήρος και το εκκλησάκι της Ζωοδόχου Πηγής.
ΟΙ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΝΕΡΟΜΥΛΟΙ λόγω των άφθονων νερών της περιοχής που σήμερα είναι ερειπωμένοι. Πιο γνωστοί ήταν ο Μύλος του Σιώρη, ο Μύλος του Βεζίρη και ο Μύλος του Παπανδρέου.
ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΦΑΣΚΟΜΗΛΙΑΣ Είναι πολύ παλαιότερος από τη Ν. Φιγαλεία και αλλιώς ονομάζεται Μουντρά. Μέχρι το 1940 είχε μεγάλη ανάπτυξη. Στη συνέχεια άρχισε η σταδιακή μείωση του πληθυσμού και παρέμεινε ως ένας μικρός οικισμός.

ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΤΟ ΕΚΚΛΗΣΑΚΙ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΑΝΝΑΣ 800 μ. νοτιοανατολικά του χωριού που είναι προβυζαντινής εποχής.
ΤΟ ΕΚΚΛΗΣΑΚΙ ΤΟΥ ΑΠΟΥ ΙΩΑΝΝΗ στην είσοδο του χωριού που βρίσκεται σε όμορφη τοποθεσία με άφθονα νερά και γέρικα πλατάνια όπου μπορεί κανείς να περάσει μερικές στιγμές χαλάρωσης.

ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ

ΦΑΓΗΤΟ: εστιατόριο- πιτσαρία, "CAPRE DIEM", Θεόδωρος Νικολόπουλος, τηλ. 2625041900-41901
ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ:
Ιατρείοτηλ. 2625041216
Φαρμακείο τηλ. 2625041463
ΧΡΗΣΙΜΑ ΤΗΛΕΦΩΝΑ:
Ταχυδρομείο τηλ. 2625041220