Ο Δήμος Βουπρασίας βρίσκεται στον νομό Ηλείας και έχει εννέα Δημοτικά Διαμερίσματα, ενώ έχει πληθυσμό 11.204 κατοίκους σύμφωνα με την απογραφή του 2001. Πρωτεύουσα του Δήμου είναι η Βάρδα με 3.100 κατοίκους και τα Δημοτικά Διαμερίσματα που τον αποτελούν είναι η Μανολάδα, Νέα Μανολάδα, Νησίον, Καπελέτο, Νεάπολη, Κουρτέσι, Καλυβάκια, και η Αετοράχη. Μεγάλα χωριά του Δήμου είναι η Μανολάδα με 1.522 κατοίκους και η Νέα Μανολάδα με 1.937.
Το όνομα του Δήμου Βουπρασίας προήλθε από την ομώνυμη αρχαία πόλη των Επειών (Ηλείων) Βουπρασία. Το Βουπράσιο ήταν πόλη Ομηρική, με βασιλιά τον Αμαρυγκέα και μετά το θάνατο του το γιο του Διώρη. Από τα ευρήματα της Βουπρασίας γνωρίζουμε ότι οι πρώτοι κάτοικοι της ήταν οι Θεσσαλοί. Την εποχή που έγινε η μετανάστευση των Θεσσαλών ένα κομμάτι από αυτούς, με αρχηγό τον Πύτιο, πατέρα του βασιλιά Αμαρυγκείδη, ήρθαν και εγκαταστάθηκαν στην εύφορη γη της Βουπρασίας. Το όνομα της το πήρε από την κύρια ασχολία των κατοίκων της που ήταν η ανατροφή και το εμπόριο βοοειδών (βους και πιπράσκειν).
Κοντά στον κόλπο του Κουνουπελίου με το πευκοδάσος και τη θαυμάσια αμμουδιά, βρίσκεται η αρχαία Υρμίνη και τα ομώνυμα λουτρά, γνωστά από την αρχαιότητα για τη θεραπεία ρευματικών παθήσεων. Την Υρμίνη έχτισε κατά τη μυθολογία ο Άκτορας, αδελφός του βασιλιά Αυγεία, προς τιμήν της μητέρας του Υρμίνης. Η Υρμίνη ως πόλη και συγχρόνως ως επίνειο της αρχαίας Ήλιδας, αναφέρεται και στα ομηρικά χρόνια. Ακόμη και σήμερα ξεχωρίζουν σε διάφορα σημεία του λόφου, όπου πιστεύεται ότι βρισκόταν η αρχαία πόλη, ακατέργαστες πέτρες σε σειρά, οι οποίες θεωρούνται από πολλούς ερευνητές ως τα κατάλοιπα του πελασγικού τοίχους της προομηρικής Υρμίνης.
ΔΗΜΟΣ ΒΟΥΠΡΑΣΙΑΣ Δήμαρχος ΣΕΡΕΤΗΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΒΑΡΔΑ ΒΑΡΔΑ,
27052 26230-71455, or 26230-72150 Fax: 26230-71200
Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από κακόβουλη χρήση. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε την Javascript για να τη δείτε.
Κατά τη μυθολογία την πόλη Υρμίνη την έχτισε ο Άκτορας, γιός του Φόρβαντα, εγγονός του Λαπίθη και αδελφός του βασιλιά Αυγεία, προς τιμήν της μητέρας του Υρμίνης. Η Υρμίνη είναι πόλη προομηρική, τα πρώτα ίχνη ανθρώπινης ζωής πηγαίνουν πίσω στην Παλαιολιθική και Νεολιθική εποχή. Αργότερα στα Μυκηναϊκά χρόνια, εγκαθίσταται εκεί ένας ηγεμόνας με μεγάλη δύναμη και χτίζει τείχος για να προστατεύσει την οικία του.
Σε απόσταση 9 χλμ Β.Δ από την πρωτεύουσα του δήμου Βουπρασίας στην περιοχή όπου σήμερα ονομάζεται Κουνουπέλι, υπάρχουν δύο μικροί λόφοι ύψους 50 και 80 μέτρων αντίστοιχα. Κατά την αρχαιότητα ήταν νησιά, που προϋπήρχαν της πεδιάδας η οποία δημιουργήθηκε με τις προσχώσεις από την άμμο της θάλασσας, αλλά και από την αμμώδη λίμνη Λάμια ( λέγεται Λάμια γιατί ο λαός προσωποποιούσε τα φθοροποιά πνεύματα της ελονοσίας),
Απαίτηση πλέον η αξιοποίηση. Στα συγκεκριμένα λουτρά ο σεισμός, μέσα από κάποιες γεωλογικές ανακατατάξεις που προκάλεσε, έδωσε μια αστείρευτη ροή νερού, το οποίο από τους παρακείμενους βράχους χύνεται συνεχώς στην θάλασσα ενώ και μέσα στην εγκαταλειμμένη πηγή, η οποία τώρα θυμίζει σκουπιδότοπο, τα νερά έχουν αυξηθεί. Στα νερά της πηγής που τρέχουν σήμερα μετά τον σεισμό έχει μετρηθεί η αγωγιμότητά τους και η θερμοκρασία τους η οποία είναι σταθερά στους 29 με 30ο C. Για την συγκεκριμένη κατάσταση, όπως έχει διαμορφωθεί, ο αντιδήμαρχος Βουπρασίας Γιώργος Μπαμπουσκάκης δήλωσε στην "Π": «Το μόνο που μένει πλέον είναι να ξεκινήσει η διαδικασία αξιοποίησης των λουτρών. Υπάρχει έτοιμη μελέτη και το μέγεθος είναι τεράστιο για ιαματικό και θερμαλυστικό τουρισμό. Δυστυχώς στις όποιες εκκλήσεις μας η διοίκηση των ΕΤΑ κωφεύει εδώ και πάρα πολύ καιρό. Τώρα με την αφορμή του σεισμού είναι πολύς ο κόσμος που πάει στα λουτρά. Από πλευράς επιστημονικής έρευνας το πεδίο έχει εξαντληθεί, απομένει η αξιοποίηση».
Το δημοτικό διαμέρισμα της Αετορράχης , εκτείνεται στο βορειοανατολικό τμήμα του νομού Ηλείας και συνορεύει με τον νομό Αχαΐας.
Είναι χτισμένο στην άκρη ενός λοφίσκου που στην ρίζα του απλώνεται απέραντη, θαρρείς θάλασσα, η τεχνητή λίμνη του Πηνειού ποταμού. Η θέση του είναι πανοραμική και από εκεί φαίνονται όλα τα χωριά της Πηνείας, στο βάθος του ορίζοντα νοτιοδυτικά του χωριού διακρίνεις, την Αρχαία Ήλιδα, πρώτη πρωτεύουσα της Ηλείας, ακόμη σύμφωνα με το θρύλο σε κείνο το σημείο ο μυθικός ήρωας Ηρακλής ένωσε τα δυο ποτάμια τον Πηνειό και τον Αλφειό και καθάρισε τα βουστάσια του βασιλιά Αυγεία. Το χωριό παλιά ονομαζόταν «Βάλακα», η ονομασία αυτή επικράτησε κατά την τουρκοκρατία, όταν εκεί κατοικούσε κάποιος τούρκος τσιφλικάς ο Βάλακ αγάς. . Μετά την επανάσταση του 1821 , ο Τούρκος έφυγε και όλα τα κτήματα περιήλθαν στην κατοχή των Ελλήνων. Τότε αρχίζει και ο εποικισμός ,οι κάτοικοι του οποίου προέρχονται από την περιοχή των Καλαβρύτων.
Ετσι άρχισε η αξιοποίηση και καλλιέργεια της γης. Τα καλλίτερα κτήματα βρισκόντουσαν δίπλα στην κοίτη του Πηνειού ποταμού, ο οποίος με τα αστείρευτα νερά του πότιζε την γη και ήταν ευλογία θεού. Στρέμματα πολλά φυτεμένα με αμπέλια, σταφίδα, και κάθε λογής καρποφόρο δέντρο, στόλιζαν την μικρή πεδιάδα, δίπλα στο ποτάμι. Δεν ξέχασαν όμως ούτε την κτηνοτροφία, πολλά ζώα, κυρίως πρόβατα, έβοσκαν στα πλούσια λιβάδια. Συνέχισαν έτσι και συνεχίζουν μέχρι σήμερα, με αστείρευτο ζήλο, την παραγωγική τους δραστηριότητα.
Πέρασαν τα χρόνια και το καλοκαίρι του έτους 1957, το χωριό άλλαξε ονομασία και από τότε λέγεται Αετορράχη, συνθετικό δύο τοπωνυμιών του χωριού, της περιοχής Αετού και της Ράχης, όπου και είναι χτισμένο. Η Αετορράχη από τότε αποτελούσε κοινότητα μαζί με το όμορο χωριό Κουμουθρέκα (που αργότερα μετονομάσθηκε σε Δάφνη). Σήμερα δεν υπάρχει η κοινότητα, καταργήθηκε με τον νόμο «Καποδίστριας» και αποτελεί δημοτικό διαμέρισμα του Δήμου Βουπρασίας.
Βάρδα
Η Βάρδα είναι η έδρα του διευρυμένου Δήμου Βουπρασίας και σύμφωνα με την απογραφή 2001 έχει 4.110 κατοίκους μαζί με τους οικισμούς Κουγαίϊκα ( 130) Κώμη (253) , Συμπάνιον (427) που αποτελούν το δημοτικό διαμέρισμα της Βάρδας.
Σαν οικισμός αναφέρεται στις αρχές του αιώνα . Ουσιαστικός παράγων στην ανάπτυξη του υπήρξε η κατασκευή της σιδηροδρομικής γραμμής κατά το έτος 1888 . Οι εύφορες και παραγωγικές απέραντες γεωργικές εκμεταλεύσεις και το πρώτο ρυμοτομικό σχέδιο του οικισμού που έγινε το 1926 και παρουσιάστηκε μια εντυπωσιακή ανάπτυξη. Ακόμη η Βάρδα οφείλει την ανάπτυξη της στη κεντρική γεωγραφική της θέση στη περιοχή και το ρόλο που παίζει ως συγκοινωνιακός κόμβος (Ο.Σ.Ε κ.λ.π) εξυπηρέτησης των γύρω οικισμών Στην αρχή ονομάστηκε Σιδηροδρομικός Σταθμός Μανωλάδος, έπειτα Σ.Σ. Βάρδας και τέλος Βάρδα . Το όνομα της το οφείλει στην φράση «Βάρδα να περάσω», που έλεγαν οι ταξιδιώτες λόγω της επικινδυνότητας της περιοχής . Η άποψη ότι ονομάστηκε Βάρδα από μια μάχη που ο στρατηγός της λέγονταν Βάρδας ,δεν ευσταθεί, γιατί πουθενά δεν αναφέρεται αυτό . Λόγω λοιπόν του σιδηροδρομικού σταθμού, και της οδικής συγκοινωνίας Πατρών - Πύργου , άρχισε να προσελκύει πολλούς από τους κατοίκους της περιοχής , αλλά και από γειτονικούς νομούς και νησιά. Ο πληθυσμός της Βάρδας κατά την απογραφή του 1920 ήταν 1.073 κάτοικοι ,το 1928 ήταν 1.273 , το 1940 ήταν 1668 , το1951 ήταν 2044 , για να φτάσουμε το 1991 να έχει 3.725 κατοίκους Τη μεγαλύτερη πληθυσμιακή άνοδο, παρουσίασε η Βάρδα κατά τα έτη μεταξύ των απογραφών του 1961 και 1971 , όταν μετοίκησαν αρκετοί από τους κατοίκους των Ξενιών , οι οποίες εγκαταλείφθηκαν λόγω της κατασκευής της τεχνικής λίμνης του Πηνειού . Βάρδα Ηλείας Νομός Ηλείας Δήμος Βουπρασία Πληθυσμός 3.100 (2001) Υψόμετρο 15 m Η Βάρδα είναι χωριό της Ηλείας και η δημοτικό διαμέρισμα του Δήμου Βουπρασίας.
Bρίσκεται δέκα λεπτά από τις θάλασσες Μπρινιά, Κουνουπέλι, Κουνουπελάκι και Φάλαρι, ενώ βρίσκεται δίπλα στο υπέροχο δάσος της Στροφυλιάς, που γλίτωσε από τις πυρκαγιές του 2007 που έπληξαν τον νομό.
Έχει ένα δημοτικό σχολείο, γυμνάσιο και Ενιαίο Λύκειο, ενώ η ποδοσφαιρική ομάδα της Βάρδας βρίσκεται στη Γ' Εθνική.
Καπελέτο
Το Δημοτικό διαμέρισμα Καπελέτο αποτελεί έδρα του ομώνυμου δημοτικού διαμερίσματος του δήμου Βουπρασίας. Κατά την απογραφή του 2001 είχε 568 κατοίκους μαζί με τον οικισμό Θανασουλαίικα (115) και βρίσκεται σε εύφορη περιοχή της βορειοδυτικής Ηλείας, νοτιοδυτικά της Πάτρας και σε απόσταση 45 χιλ από τον Πυργο.
Κουρτέσιον
Το Κουρτέσι βρίσκεται 7 χιλιόμετρα ΝΔ της Βάρδας, στο δρόμο προς Πύργο. Συνίσταται από τα χωριά Κουρτέσι, Ανω Κουρτέσι και Κοττέικα. Στην απογραφή του 2001 είχε 842 κατοίκους.
Μανολάς
Η Μανολάδα βρίσκεται 3 χιλιόμετρα Δυτικά της Βάρδας, στο δρόμο πτος τη θάλασσα Το 2001 είχε 1837 κατοίκους.
Νέα Μανολάς
Η Νέα Μανολάδα βρίσκεται 3 χιλιόμετρα Βόρεια της Βάρδας, στο δρόμο προς την Πάτρα. Το 2001 είχε 1628 κατοίκους.
Νεάπολις
H Νεάπολις βρίσκεται 5 χιλιόμετρα ανατολικά της Βάρδας (μετά το Ψάρι). Στην απογραφή του 2001 είχε 380 κατοίκους.
Νησίον
To Νησί βρίσκεται 8 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της Βάρδας. Το 2001 είχε στην απογραφή 582 κατοίκους.
Ξενιές (Καλυβάκια)
Τα Καλυβάκια βρίσκονται 28 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της Βάρδας (στο ανατολικότερο σημείο της τεχνητής λίμνης του Πηνειού). Στην απογραφή του 2001 είχαν 110 κατοίκους.