Νομαρχία Ηλείας Leader+

Το πρώτο Μουσείο στην Ολυμπία ιδρύθηκε το 1886 πάνω σε μικρό λόφο δυτικά της Άλτεως, με χρηματοδότηση του εθνικού ευεργέτη Α. Συγγρού. Πρόκειται για ένα ωραίο κτήριο νεοκλασικού ρυθμού, σε σχέδια των W. Doerpfeld και F. Adler.

Το 1954 υπέστη σοβαρές ζημιές από τους σεισμούς. Έτσι άρχισε να κτίζεται το Νέο Μουσείο Ολυμπίας, η κατασκευή του οποίου ολοκληρώθηκε το 1975 σύμφωνα με τα σχέδια του αρχιτέκτονα Πάτροκλου Καραντινού, και τα εγκαίνιά του έγιναν το 1982, με πλήρη επανέκθεση των θησαυρών της Ολυμπίας.

Το Παλαιό Μουσείο επαναλειτουργεί ως Μουσείο Ιστορίας των Ολυμπιακών Αγώνων.
Το αρχαιολογικό Μουσείο Ολυμπίας αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα Μουσεία της Ελλάδας. Φιλοξενεί στις συλλογές του τα ευρήματα από το Ιερό του Διός στην Ολυμπία, όπου γεννήθηκαν και τελούνταν στην αρχαιότητα οι Ολυμπιακοί Αγώνες. Στις συλλογές του περιλαμβάνονται:

Προϊστορική συλλογή

Η Προϊστορική συλλογή του Μουσείου αποτελείται από κεραμική, εργαλεία, όπλα, ειδώλια και κοσμήματα, που χρονολογούνται από την Πρωτοελλαδική (2800-2000 π.Χ) έως και την Υστεροελλαδική εποχή (1600-1100 π.Χ). Η Πρωτοελλαδική και Μεσοελλαδική εποχή (2000-1600 π.Χ) αντιπροσωπεύονται από αρκετά αγγεία, αμαυρόχρωμα μινυακά και αγγεία με χαρακτή διακόσμηση που προέρχονται από την Άλτη. Πρόκειται κυρίως για σκύφους, κάνθαρους, οινοχόες, κύπελλα, σαλτσιέρες κ.ά. Αντιπροσωπευτικό δείγμα της Μεσοελλαδικής εποχής είναι η οινοχόη (Κ 1206) με χαρακτή διακόσμηση.
Η Υστεροελλαδική ή Μυκηναϊκή εποχή (1600-1100 π.Χ.) αντιπροσωπεύεται με πλούσια κεραμική, κοσμήματα, ειδώλια και όπλα, τα οποία προέρχονται από θαλαμοειδείς τάφους που ερευνήθηκαν στην Ολυμπία και στην γύρω περιοχή (Κλαδέος, Μακρίσια, Διάσελλα, Σαμικό κ.ά.). Τα πιο χαρακτηριστικά αγγεία αυτής της εποχής είναι οι ψευδόστομοι αμφορείς, οι κύλικες, τα αλάβαστρα, οι πρόχοι και τα κύπελλα. Από τα πιο χαρακτηριστικά ευρήματα που εκτίθενται είναι:

Ψευδόστομος αμφορέας (Π 356).
Πήλινη πρόχους με πολύχρωμη διακόσμηση από σχηματοποιημένα πουλιά από το Σαμικό (Π 49).
Τριποδική πυξίδα από τον Κλαδέο (Π 592).
Τελετουργικό αγγείο (ρυτό) από το Σαμικό (Π 70).

Αρκετά είναι τα όπλα (ξίφη, εγχειρίδια, λόγχες και βέλη), όπως και τα εργαλεία (μαχαίρια, ξυράφια, λαβίδες κ.α). Ενδεικτικώς εικονίζονται:
Χάλκινη αιχμή δόρατος (Μ 370).
Χάλκινο εγχειρίδιο (Μ 369).
Κράνος από χαυλιόδοντες κάπρου, η λεγόμενη Ομηρική «κυνέη» (Δ 126).

Τέλος αρκετά είναι τα κοσμήματα (περιδέραια και διαδήματα κυρίως από υαλόμαζα) καθώς και οι σφραγιδόλιθοι από ημιπολύτιμες πέτρες.

Συλλογή γλυπτών

Από τα σημαντικότερα εκθέματα του Μουσείου είναι:
Κεφάλι Ήρας (Λ1). Κολοσσιαία κεφαλή, πιθανότατα της Ήρας, από ασβεστόλιθο. Έργο πελοποννησιακής σχολής (600 π.Χ). Αντιπροσωπευτικό δείγμα της μνημειακής πλαστικής του 7ου αι. π.Χ. Ίσως προέρχεται από το λατρευτικό σύμπλεγμα του Διός και της Ήρας που βρισκόταν στο Ηραίο.
Αέτωμα Μεγαρέων. Το αέτωμα του θησαυρού των Μεγαρέων μήκους 5,70 μ. και ύψους 0,75 μ., διακοσμείται με τη μάχη μεταξύ των θεών και των γιγάντων. Χρονολογείται περίπου στο 520 π.Χ. Οι έντεκα συνολικά μορφές είναι αρκετά κατεστραμμένες. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν ο Δίας, η Αθηνά, ο Ηρακλής, ο Ποσειδώνας, ο Άρης καθώς επίσης γίγαντες, θαλάσσια τέρατα και φίδια.

Γλυπτός διάκοσμος του Ναού του Διός. Πρόκειται για 42 εναέτιες μορφές, δώδεκα μετόπες και τις υδρορροές που σε μορφή λεοντοκεφαλής κοσμούσαν τις μακριές πλευρές του ναού. Είναι από τα ωραιότερα σύνολα που σώζονται από την αρχαία ελληνική τέχνη και τα πιο αντιπροσωπευτικά δείγματα του λεγόμενου «αυστηρού ρυθμού» (480-450 π.Χ.). Ο γλυπτός διάκοσμος του ναού είχε ολοκληρωθεί το 456 π.Χ. Οι εναέτιες μορφές είναι από παριανό μάρμαρο και προσαρμόζονται τέλεια στο τεραστίων διαστάσεων (μήκος 26,39 μ. και ύψος 3,47 μ.) τριγωνικό σχήμα κάθε αετώματος.

Ανατολικό αέτωμα. Απεικονίζεται ο αγώνας αρματοδρομίας μεταξύ του Πέλοπα και του Οινομάου. Κεντρική μορφή της όλης σύνθεσης είναι ο Δίας, ο κυρίαρχος του ιερού και αόρατος κριτής σε αυτόν τον αγώνα. Πλαισιώνεται από τους δύο κεντρικούς ήρωες του μύθου, το βασιλιά της Πίσας Οινόμαο αριστερά, και τον Πέλοπα δεξιά. Ο Οινόμαος έχοντας λάβει το φοβερό χρησμό ότι θα σκοτωθεί από τον σύζυγο της κόρης του, καθιερώνει έναν αγώνα αρματοδρομίας χρησιμοποιώντας τα φτερωτά ανίκητα άλογα, που του είχε χαρίσει ο πατέρας του Άρης.
Δεκατρείς μνηστήρες είχαν χάσει τη ζωή τους, μέχρι τη στιγμή που έρχεται ο Πέλοπας, έχοντας και αυτός θεϊκά άλογα, δώρο του Ποσειδώνα, να αγωνιστεί. Νικά τον Οινόμαο, παντρεύεται την Ιπποδάμεια, ιδρύει τη δυναστεία των Πελοπιδών και δίνει το όνομά του στην Πελοπόννησο.
Δίπλα στον Οινόμαο είναι η γυναίκα του η Στερόπη και δίπλα στον Πέλοπα η Ιπποδάμεια. Μετά τις δύο ηρωίδες ακολουθούν τα τέθριππα των δύο αντιπάλων με τους υπηρέτες τους. Τέλος η όλη σύνθεση ολοκληρώνεται με τις δυο ποτάμιες θεότητες της Ολυμπίας τον Αλφειό και τον Κλαδέο, μισοπλαγιασμένους στις γωνίες του αετώματος.

Δυτικό αέτωμα. Απεικονίζεται η κενταυρομαχία. Οι Κένταυροι προσκεκλημένοι στο γάμο του Πειρίθου, βασιλιά των Λαπιθών, με την Δηϊδάμεια, μεθούν και παραβιάζουν τον ιερό νόμο της φιλοξενίας, προσπαθώντας να απαγάγουν τις Λαπιθίδες. Η μάχη που ξεσπά είναι φοβερή και απεικονίζεται εδώ στο αποκορύφωμά της. Κεντρική μορφή του αετώματος είναι ο Απόλλων, που πλαισιώνεται από τον Πειρίθου και τον Θησέα. Ακολουθούν συμπλέγματα δύο και τριών μορφών (Λαπιθών - Κενταύρων - γυναικών), ενώ στις δύο γωνίες του αετώματος βρίσκονται από δύο Λαπιθίδες πλαγιασμένες που παρακολουθούν με αγωνία τη μάχη.

Μετόπες. Βρίσκονταν πάνω από την είσοδο του πρόναου και του οπισθόδομου του ναού και παρουσιάζουν τους άθλους του Ηρακλή. Στον οπισθόδομο ήταν οι μετόπες με τους παρακάτω άθλους: Λιοντάρι της Νεμέας, Λερναία Ύδρα, Στυμφαλίδες Όρνιθες, Κνώσιος ταύρος, Ελάφι Κερύνειας και Αμαζόνα. Στον πρόναο: Ερυμάνθιος κάπρος, Άλογα του Διομήδη, Γηρυόνης, Μήλα των Εσπερίδων, Κέρβερος και Σταύλοι του Αυγεία.

Ο μεγαλοφυής καλλιτέχνης που με τη Σχολή του εργάστηκε στην Ολυμπία και απέδωσε με τον καλύτερο τρόπο το αγωνιστικό πνεύμα των Αρχαίων Ελλήνων παραμένει ο μεγάλος άγνωστος της αρχαίας Ελληνικής Τέχνης.

Νίκη του Παιωνίου. Ένα από τα αριστουργήματα της αρχαίας ελληνικής πλαστικής αποτελεί η Νίκη, έργο του Παιωνίου από τη Μένδη της Χαλκιδικής. Είναι από παριανό μάρμαρο και βρισκόταν πάνω σε μία τριγωνική βάση ύψους 8,81 μ., μπροστά στη ΝΑ γωνία του ναού του Διός. Το άγαλμα έχει ύψος 2,115 μ. Το μνημείο συνολικού ύψους 10,92 μ. ήταν ανάθημα των Μεσσηνίων και των Ναυπακτίων μετά τη νίκη τους επί των Λακεδαιμονίων στη Σφακτηρία το 421 π.Χ. Στη βάση είναι σκαλισμένη η επιγραφή: ΜΕΣΣΑΝΙΟΙ ΚΑΙ ΝΑΥΠΑΚΤΙΟΙ ΑΝΕΘΕΝ ΔΙΙ ΟΛΥΜΠΙΩ ΔΕΚΑΤΑΝ ΑΠΟ ΤΩΜ ΠΟΛΕΜΙΩΝ. ΠΑΙΩΝΙΟΣ ΕΠΟΙΗΣΕ ΜΕΝΔΑΙΟΣ ΚΑΙ Τ' ΑΚΡΩΤΗΡΙΑ ΠΟΙΩΝ ΕΠΙ ΤΟΝ ΝΑΟΝ ΕΝΙΚΑ
Η φτερωτή θεά, αιθέρια, ανάλαφρη και γεμάτη ζωντάνια κατεβαίνει από τον Όλυμπο για να αναγγείλει τη νίκη των δύο συμμάχων. Ο λεπτός χιτώνας που κολλά στο κορμί της, αφήνει να διαγράφεται η τέλεια διάπλαση του σώματος. Η Νίκη πατά σε έναν αετό. Έχουν καταστραφεί τα φτερά και το ιμάτιο που ανέμιζε προς τα πίσω, καθώς και το πρόσωπο του αγάλματος.

Ερμής του Πραξιτέλη. Ένα από τα πιο ονομαστά αρχαία αγάλματα είναι ο Ερμής «που φέρει Διόνυσον νήπιον» κατά τον Παυσανία και θεωρείται πρωτότυπο έργο του μεγάλου γλύπτη Πραξιτέλη. Το άγαλμα από παριανό μάρμαρο ύψους 2,13 μ. βρέθηκε το 1877 μέσα στο Ναό της Ήρας. Χρονολογείται στα 330 π.Χ περίπου. Λείπουν και είναι συμπληρωμένα με γύψο το αριστερό πόδι του Ερμή από το γόνατο και κάτω, η δεξιά του κνήμη και το κατώτερο τμήμα του κορμού του δέντρου.
Ο Ερμής γυμνός, στηρίζεται στον κορμό του δέντρου πάνω στον οποίο είναι ριγμένο το ιμάτιό του, κρατώντας στο ένα του χέρι το νεογέννητο Διόνυσο, που τον μεταφέρει στη Νύσα της Βοιωτίας. Ο μικρός Διόνυσος προσπαθεί να φτάσει κάποιο αντικείμενο που κρατούσε ο Ερμής με το δεξί του χέρι, το οποίο δεν έχει σωθεί. Πιθανότατα ήταν ένα τσαμπί σταφύλι, σύμβολο του Διονύσου. Ο Πραξιτέλης απαθανάτισε τη στιγμή της ξεκούρασης του Ερμή, κατά τη διάρκεια του μεγάλου ταξιδιού προς τη Νύσα. Πρόκειται για ένα από τα πιο αντιπροσωπευτικά έργα του 4ου αι. π.Χ, όπου κυριαρχούν πλέον νέες καλλιτεχνικές εκφράσεις όπως ο ρεαλισμός και ο νατουραλισμός. Κατά την ρωμαϊκή εποχή το άγαλμα μεταφέρθηκε στο Ναό της Ήρας, όπου και βρέθηκε. Τότε υπέστη και κάποιες επεμβάσεις, κυρίως στην πίσω όψη.

Κεφάλι αθλητή (Λ 99). Από τα πολυάριθμα αγάλματα των θεών ηρώων και αθλητών που στήνονταν στην Άλτη, κατά την ελληνιστική περίοδο, έχουν σωθεί ελάχιστα δείγματα. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει ένα μαρμάρινο κεφάλι αθλητή, όπου διαφαίνονται οι νέες τάσεις στις καλλιτεχνικές δημιουργίες αυτής της περιόδου.

Ρωμαϊκά γλυπτά. Η συλλογή γλυπτών της ρωμαϊκής εποχής είναι πολύ πλούσια. Ανάμεσα στα αγάλματα ξεχωρίζουν: - Μαρμάρινο άγαλμα αφηρωϊσμένου άνδρα στον τύπο του Ερμή «Richelieu». Χρονολογείται στην ύστερη εποχή των Ιουλίων - Κλαύδιων (Λ 132+137).
- Κορμός αγάλματος από πεντελικό μάρμαρο. Αντίγραφο του 1ου αι. π.Χ του γνωστού έργου «Δορυφόρος» του Αργείου γλύπτη Πολυκλείτου (Λ 136).
- Μαρμάρινο άγαλμα του αυτοκράτορα Κλαύδιου (41-54 μ.Χ) (Λ 125).
- Γυναικείο άγαλμα. Πιθανότατα απεικονίζει την Αγριππίνα τη νεότερη, σύζυγο του Κλαύδιου και μητέρα του Νέρωνα (Λ 143).
- Μαρμάρινος ανδριάντας του αυτοκράτορα Αδριανού (117-138 μ.Χ) (Λ 148).
- Μαρμάρινο άγαλμα του Αντίνοου, του νεαρού ευνοούμενου του Αδριανού (Λ 104+208).
- Άγαλμα ταύρου που ήταν στημένο σαν σύμβολο του υγρού στοιχείου πάνω στη χαμηλότερη δεξαμενή του Νυμφαίου. Στη μία πλευρά του η αναθηματική επιγραφή μας πληροφορεί ότι ο ταύρος ήταν ανάθημα της Ρήγιλλας, συζύγου του Ηρώδη του Αττικού, στον Δία (Λ 164).

Συλλογή χάλκινων

Η Συλλογή χάλκινων αντικειμένων του Μουσείου Ολυμπίας είναι από τις πλουσιότερες Συλλογές στο κόσμο και αριθμεί 14.000 περίπου αντικείμενα. Τα περισσότερα από αυτά - κυρίως τα όπλα, τα ειδώλια και οι τριποδικοί λέβητες - ήταν αφιερώματα στο Ιερό. Το Ιερό του Διός στην Ολυμπία περιλαμβάνει τη μεγαλύτερη συλλογή αρχαίων όπλων, τα πιο ταιριαστά αφιερώματα στο Δία, θεού που χάριζε τη νίκη στους αθλητές αλλά και στους πολεμιστές στις μάχες. Ανάμεσά στα χιλιάδες αντικείμενα ξεχωρίζουν:

Χάλκινα ειδώλια επτά γυμνών γυναικών σε κυκλικό τελετουργικό χορό. Πρώιμη γεωμετρική εποχή (Β 5401).

Χάλκινο ειδώλιο ηνιόχου και πολεμιστή στο άρμα τους. Χρονολογείται στον 9ο αι. π.Χ. (Β 1671).

Χάλκινα ειδώλια πολεμιστή και του αλόγου του (8ος αι. π.Χ) (Β 24+Β22).

Χάλκινο συμπαγές άγαλμα αλόγου, μοναδικό για τη μνημειακότητά του. Τέλος γεωμετρικής εποχής (Β 1741).

Μεγάλος χάλκινος τριποδικός λέβητας που χρονολογείται στα τέλη του 9ου αι. π.Χ. Οι τρίποδες ήταν τα λαμπρότερα αφιερώματα στο Ιερό κατά τη γεωμετρική εποχή (Β 1240).

Ανώτερο τμήμα από ανάγλυφο πόδι χάλκινου τριποδικού λέβητα, κορινθιακού εργαστηρίου. Πιθανότατα απεικονίζει την έριδα Απόλλωνα - Ηρακλή για την κατοχή του δελφικού τρίποδα. Χρονολογείται στο τέλος του 8ου αι. π.Χ. (Β 1730).

Χάλκινο ειδώλιο ηνιόχου στο δίφρο του άρματος. Είναι ο μεγαλύτερος και σπουδαιότερος από αυτούς που βρέθηκαν στην Ολυμπία και χρονολογείται στο δεύτερο τέταρτο του 8ου αι. π.Χ. (Β 1670).

Χάλκινο ειδώλιο πολεμιστή του πρώτου τέταρτου του 7ου αι. π.Χ. (Β 2000). Χάλκινη προτομή χυτού γρύπα του 7ου αι. π.Χ. (640-630 π.Χ). Διακοσμούσε το χείλος λέβητα. Σπάνιο δείγμα τορευτικής (Β 288).

Χάλκινη μορφή σειρήνας, συνάφεια από λαβή λέβητα, υστεροχεττιτική, του 8ου αι. π.Χ. (Β 27).
Φτερωτό γοργόνειο σφυρήλατο σε χάλκινο έλασμα, με εγχάρακτες λεπτομέρειες. Πρόκειται για το μεγαλύτερο επίσημα ασπίδας που έχει βρεθεί μέχρι τώρα (διάμετρος: 0,90-1,00 μ.). Ήταν προσηλωμένο στη χάλκινη επένδυση της ασπίδας και είχε ταυτόχρονα διακοσμητικό και αποτροπαϊκό χαρακτήρα. Χρονολογείται στο πρώτο μισό του 6ου αι. π.Χ. (Β 110).

Δαιμονική σφυρήλατη μορφή σε χάλκινο περίτμητο έλασμα με εγχάρακτες λεπτομέρειες.

Απεικονίζει φτερωτή Γοργόνα, με ουρά ψαριού και πόδια λιονταριού. Ήταν επίσημα ασπίδας και χρονολογείται στο δεύτερο μισό του 6ου αι. π.Χ. Εξαίρετη η εργασία στην απόδοση των λεπτομερειών (Β 4990).

Χάλκινος θώρακας. Μοναδικό έργο νησιώτη χαλκουργού του 650-625 π.Χ. Όλη η επιφάνειά του καλύπτεται με εγχάρακτη διακόσμηση. Στο κατώτερο τμήμα εικονίζεται ο Δίας και ο Απόλλων με τη λύρα του. Πίσω από το Δία είναι δύο θεοί και πίσω από τον Απόλλωνα δύο θεές, ίσως οι Μούσες ή οι Υπερβόρειες Παρθένες. Στο πάνω μέρος ζώα και φυτικά κοσμήματα συμπληρώνουν τη διακόσμηση (Μ 394).

Χάλκινος θώρακας κρητικού εργαστηρίου, που χρονολογείται στο 670-660 π.Χ. Διακοσμείται με εικονιστική παράσταση: οι Διόσκουροι απελευθερώνουν την Ελένη από τους απαγωγείς της, τον Θησέα και τον Πειρίθου. Γύρω τους άρματα και δαιμονικά όντα (Μ 397).

Χάλκινη κνημίδα των υστέρων αρχαϊκών χρόνων. Σώζεται η αφιερωματική επιγραφή: ΤΟΙ ΚΛΕΟΝΑΙΟΙ ΜΟΙ…Ν ΤΟΙ ΔΙΙ ΟΛΥΜΠΙΟΙ (Β 4465).

Χάλκινος σαυρωτήρας και χάλκινη αιχμή δόρατος, αρχαϊκών χρόνων (Br 219, Β 1026).

Χάλκινο έλασμα με σφυρήλατη εικονιστική παράσταση. Δύο κένταυροι προσπαθούν να καταχώσουν στη γη το βασιλιά των Λαπιθών Καινέα. Ιωνικό έργο του τρίτου τέταρτου του 7ου αι. π.Χ. Ίσως αποτελούσε επένδυση λάρνακας (ΒΕ Iia).

Χάλκινο κορινθιακό κράνος, ένα από τις εκατοντάδες που προέρχονται από το ιερό. 6ος αι. π.Χ. (Β 2610).

Σφυρήλατο, χάλκινο περίτμητο έλασμα με εγχάρακτες λεπτομέρειες. Θηλυκή γρύπας θηλάζει το μικρό της. Μοναδικό μνημειακό έργο κορινθιακού εργαστηρίου του 630 - 620 π.Χ. (Β 104).

Γυναικεία φτερωτή δαιμονική μορφή, πιθανότατα προτομή ή τμήμα αγάλματος. Αποτελεί ένα από τα σπάνια δείγματα σφυρήλατων περίοπτων έργων. Χρονολογείται στα 590-580 π.Χ. (Β 6500).

Χάλκινο έλασμα με σφυρήλατες παραστάσεις. Διακοσμείται σε «μετόπες». Στην πρώτη, κατά το ήμισυ διατηρημένη μετόπη, διακρίνονται δύο ήρωες και μια γυναικεία μορφή. Στη δεύτερη απεικονίζεται ο φόνος της Κλυταιμνήστρας από τον Ορέστη. Την σκηνή παρακολουθεί η Ηλέκτρα, ενώ ο Αίγισθος τρέχει να ζητήσει άσυλο στο βωμό. Στην τρίτη μετόπη ο Θησέας απαγάγει τη βασίλισσα των Αμαζόνων Αντιόπη. Εξαίρετο έργο ανατολικοϊωνικού εργαστηρίου του 580 π.Χ. περίπου (Μ 77).

«Κριός» από χαλκό. Είναι η μοναδική στο είδος της πολιορκητική μηχανή, που σώζεται από την αρχαιότητα. Σε κάθε πλευρά παριστάνεται κεφάλι κριού. Χρονολογείται στο πρώτο μισό του 5ου αι. π.Χ, ενώ τα λυγισμένα δόντια του «κριού» δείχνουν ότι είχε χρησιμοποιηθεί πριν αφιερωθεί στο Ιερό του Διός (Β 2360).

Χάλκινο αγαλμάτιο θεάς που κρατά λουλούδι. Αποτελούσε βάση κάποιου σκεύους. Είναι πελοποννησιακού εργαστηρίου και χρονολογείται στο 520 π.Χ. (Β 5325).

Το κράνος του Μιλτιάδη. Πρόκειται για αφιέρωμα του μεγάλου αθηναίου στρατηγού Μιλτιάδη στο Ιερό, όπως φανερώνει η επιγραφή στην αριστερή πλευρά του: ΜΙΛΤΙΑΔΕΣ ΑΝΕ[θ]ΕΚΕΝ [Τ]ΟΙ ΔΙ. Είναι το κράνος που πιθανόν φορούσε ο Μιλτιάδης στη Μάχη του Μαραθώνα και στη συνέχεια το αφιέρωσε στον Δία. Μοναδικό έκθεμα του Μουσείου Ολυμπίας με ανεκτίμητη ιστορική αξία (Β 2600).

Χάλκινο αγαλμάτιο αλόγου. Εξαίρετο έργο αργείου γλύπτη, που χρονολογείται στο 470 π.Χ. (Β 1000).

Συλλογή πήλινων

Η Συλλογή πήλινων αντικειμένων περιλαμβάνει ευρήματα από πηλό, όπως αγγεία, τερρακόττες, ειδώλια και αρχιτεκτονικά μέλη. Στα τελευταία ανήκουν σίμες, υδρορρόες, εναέτια αγάλματα και ακρωτήρια. Η συλλογή των πήλινων αρχιτεκτονικών μελών, που τα περισσότερα χρονολούνται στα αρχαϊκά χρόνια είναι από τις πλουσιότερες και πλέον αξιόλογες που υπάρχουν. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν:

Πήλινο γυναικείο ειδώλιο. Χρονολογείται στο τρίτο τέταρτο του 8ου αι. π.Χ. και πιθανότατα είναι μια από τις πρωιμότερες παραστάσεις της θεάς Ήρας (Tc 2285).

Πήλινο κεντρικό ακρωτήριο του ναού της Ήρας, που είναι κατά το μεγαλύτερο τμήμα του συμπληρωμένο. Χρονολογείται στον ύστερο 7ο αι. π.Χ. και είναι μοναδικό για το μέγεθός του. Στο δίσκο εναλλάσσεται η επίπεδη με την πλαστική επιφάνεια και υπάρχει πλούσιος συνδυασμός κοσμημάτων και χρωμάτων (Π 2969).

Πήλινο σύμπλεγμα Δία - Γανυμήδη. Θαυμάσιο έργο κορινθιακού εργαστηρίου, που απεικονίζει το Δία να οδηγεί στον Όλυμπο το νεαρό Γανυμήδη. Το σύμπλεγμα ήταν ακρωτήριο κάποιου ναού. Χρονολογείται στο 480-470 π.Χ. (Τ2).

Κεφάλι από πήλινο άγαλμα της Αθηνάς. Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά έργα του αυστηρού ρυθμού, που δημιούργησε η Πελοποννησιακή Σχολή. Χρονολογείται στο 490 π.Χ. (Τ6).

Οινοχόη του Φειδία. Στη βάση της φέρει χαραγμένη την υπογραφή του Φειδία: ΦΕΙΔΙΟΥ ΕΙΜΙ την οποία πιθανότατα ο ίδιος είχε χαράξει. Είναι το πιο συγκλονιστικό εύρημα που προέρχεται από το εργαστήριο του μεγάλου γλύπτη (Π 3653).

Συλλογή Ολυμπιακών Αγώνων

Οι πολυάριθμοι επισκέπτες του Ιερού κατά την διάρκεια των Ολυμπιακών αγώνων προσέφεραν ποικίλα αναθήματα στους θεούς, πολλά από τα οποία είχαν σχέση με τους αγώνες και με τους νικητές τους.

Mερικά από τα αναθήματα αυτά εκτίθενται στην ειδική αίθουσα των Ολυμπιακών αγώνων του Μουσείου Ολυμπίας.
Αλτήρες
Δίσκοι
Στλεγγίδες
Χάλκινα αναθήματα
Λίθινα αφιερώματα
Τρίποδες